maandag 11 april 2011

Week 3: Ontwerp tijdens Flow bijeenkomst

Leertaak flow: Dagopening --> Verstilling


The Big Idea achter de Dagopening

1.      Open stellen voor de dag
2.      In contact met jezelf komen
3.      Emotionele persoonlijkheidsontwikkeling à  de kinderen laten ervaren dat ze authentiek en autonoom mogen zijn en dat ze waardering voor zichzelf krijgen à Het gevoel ontwikkelen: ik mag er zijn.
4.      Verwoorden van de gemoedstoestand. De oudere kinderen houden dan  rekening met dat wat het kind verwoord heeft à Wat heb je dan nodig wat moet/kan ik voor jou doen?
5.      Een stuk zingeving wat vroeger automatisch ging vanuit geloofsovertuiging, is in de huidige samenleving door individualisering minder aanwezig. Hierdoor ervaren de kinderen de betekenis hiervan niet of nauwelijks meer. Ook volwassenen zijn vaak niet meer op de hoogte van elkaars zingeving. Door op deze manier gezamenlijk de dag te openen geef je de kinderen en elkaar (collega’s) de mogelijkheid om zingeving weer een plek te geven.
6.       Verbinding à Door deze gezamenlijke opening wordt verbinding met alle betrokkenen in de school gecreëerd à ik voel me verbonden als kleinste stukje van een mens met alle mensen à dat bevordert weer de groepsflow.
7.       Uitdaging à Doordat de kinderen en de leerkrachten zich elke dag weer openstellen voor elkaar gaan ze in feite ook elke dag weer de uitdaging aan. Durf ik mezelf open te stellen en kan ik de ander accepteren zoals hij is.
8.       Het bieden van veiligheid is een van de effecten die deze activiteiten tot gevolg kan hebben.

Heldere doelen

1.    Het directe doel van deze activiteit is het tegemoet komen aan de sociaal emotionele ontwikkeling
a.    zingeving, met jezelf in contact komen
b.    empathie ontwikkelen à leren rekening houden met de ander
c.     verantwoordelijkheid dragen voor je zelf
2.    Indirect wordt er aan de volgende doelen gewerkt
a.    aandacht en concentratie à focussen
b.    taaldoel à kunnen verwoorden van je gemoedstoestand en behoeften.


Hoge mate van concentratie

De hele verstilling gebeurt in een hoge toestand van concentratie en aandacht.

Beschrijving van de taak:

-       Kies een muziekstuk uit en selecteer daar een fragment van 2 minuten uit Opzetten muziek à een muziekje van 2 minuten à muziek moet herkenbaar zijn en zal dit bij herhaling van hetzelfde stukje ook worden.
-       Kies muziek waar je jezelf goed bij voelt. Wel rustig, instrumentaal bij genre kun je denken aan klassiek, new age muziek
-       In de kring ligt in het midden een matje, met de kaars, een doosje lucifers en een steen
-       Kinderen komen binnen, gaan in de kring zitten
-       Precies half negen begint de school en dan begint de verstilling meteen,
-       Kinderen die te laat zijn moeten in de hal wachten
-       Kaars wordt door een 6-jarige of als er geen 6-jarige is, door een volwassene aangestoken.
-       Leerkracht zet de muziek aan (met afstand bediening zodat je niet meer hoeft te gaan zitten terwijl de muziek begint).
-       De houding die je aanneemt moet uitstralen dat je in contact met je zelf bent: als leerkracht ben je rolmodel
-       De kinderen zitten op de grond om beter te aarden en onrust in de kring te vermijden.
-       Terwijl de muziek draait, maakt de volwassene contact met de kinderen door in gedachten een lijntje met hen te verbinden, dit kun je bijvoorbeeld doen door in gedachten ieder kind individueel te begroeten.
-       Als de muziek stopt na 2 minuten, wordt de kaars uitgeblazen. Dit is een heel belangrijk ritueel.
-       Dan neemt de leerkracht als eerste de steen
-       Hij/zij verwoordt zijn gemoedstoestand, bijvoorbeeld, ik heb heel fijn geslapen vannacht, ik zie dat de zon schijnt en ik heb zin in deze dag, ik wens mijzelf een fijne en leerzame dag toe. Als er iets speciaals is kun je dat ook vermelden, bijvoorbeeld ik heb thuis heel hard gewerkt voor mijn opleiding en ik verwacht dat ik het heel goed heb gedaan. Spreken vanuit je eigen niveau. De leerkracht is op dit moment het rolmodel.
-       De steen doorgeven met de zin: ik geef de aandacht nu aan Pietje.
-       Dan geef je de steen door en Pietje spreekt zijn gemoedstoestand en zijn wens voor die dag uit. Op die manier krijgt Pietje dan de aandacht
-       Zo mogen alle kinderen hun gemoedstoestand en de wens voor die dag verwoorden of een affirmatie uitspreken
-       Kinderen die niets willen zeggen moet je niet dwingen. Zij houden de steen dan alleen maar vast en geven die na enkele ogenblikken weer door. Op deze manier krijgen ze evengoed de aandacht. 
-       Als de steen de kring rond is, wordt hij weggelegd in het kringkastje; het rituele, vaste plekje
-       Afsluiten met het ochtendlied. Deze link opent de tekst van het ochtendlied. Omdat ik geen bladmuziek kan vinden kun je via deze link het ochtendlied horen.


Onmiddellijke feedback

Er wordt geen onmiddellijke feedback gegeven. Dit verstoort de verstilling. Er kan wel een nagesprek plaatsvinden, vooral tijdens het opstarten van deze activiteit en over het verloop van de activiteit.
Het is belangrijk om achteraf feedback te geven, vooral voor het ontstaan van het ritueel. Feedback gebeurt in de vorm van een gesprek. Hierbij is de inbreng van de kinderen groot, zodat de ook de leerkracht feedback krijgt. Zo kom je n.l. te weten welke aanpassingen er nodig zijn. Kun je verder verduidelijken waarom dit gebeurt en verlaag je de drempel voor kinderen die nog niks durven te zeggen. Kom je er tijdens de nabespreking bijvoorbeeld achter dat een kind bang is om te spreken dan kun je daar rekening mee houden door het kind de volgende keer naast je te zetten en zijn hand vast te houden of iets anders waar het kind behoefte aan heeft. Door het nabespreken kun je er achter komen welke behoefte elk kind individueel heeft.
Hoog sensitieve kinderen zullen naar alle waarschijnlijkheid ervaringen eerder durven delen door de veiligheid die ze in de kring voelen.
Ook kom je kinderen tegen die bij dit soort activiteiten clownesk gedrag vertonen. Deze kinderen kun je helpen door vooraf feedback te geven.  Bijvoorbeeld: “Ik ben blij dat je er bent, dadelijk gaan we dit en dit doen en ik weet dat je dan altijd grapjes wilt gaan maken”. Voor de verstilling is dat geen handig gedrag, hoe ziet handig gedrag uit en hoe kan ik je daar dan bij helpen. Dus gewoon gewenst gedrag benoemen en ongewenst gedrag aan kinderen duidelijk maken. En vragen hoe je daarbij kunt helpen.

Een goede balans tussen beheersingsniveau en uitdaging

Naarmate de kinderen beter in staat zijn om hun gemoedstoestand te verwoorden zullen zij specifieker worden in wat ze willen zeggen en dit zal een uitdaging zijn en blijven.


Wat een leuke vertaalslag zou zijn is om dit door te zetten naar de dagelijkse gang van zaken
Hoe maak je dat de kinderen tijdens de dag ook tot die verstilling komen om bij zichzelf uit te komen, hoe kun je dit bijvoorbeeld hanteren bij het oplossen van conflicten, bij kinderen die onzeker zijn, bij kinderen die faalangstig zijn, bij kinderen die constant de grens op blijven zoeken, bij kinderen die niet durven te praten etc. Hiervoor zou wellicht “de Axenroos” van Cuvelier of de “doos vol gevoelens” (Cegoproduct) een middel kunnen zijn om in te zetten.

Geen opmerkingen: